Wat is psychodynamische therapie?
Psychodynamische therapie is een therapievorm die kijkt naar de mens als geheel.
De therapie richt zich op het samenspel tussen gedachten, gevoelens, gedrag, lichamelijke reacties en de invloed van het verleden en de omgeving. Een psychodynamisch therapeut is opgeleid in meerdere methoden en technieken en kan deze flexibel en gecombineerd inzetten, afgestemd op de hulpvraag van de cliënt.
Uitleg en verdieping
Bij psychodynamische therapie wordt niet alleen gekeken naar klachten op zichzelf, maar naar hoe deze zijn ontstaan en waarom ze blijven terugkomen. Daarbij wordt aandacht besteed aan het verleden, het heden en de toekomst, evenals aan lichamelijke signalen en de systemen waarin iemand functioneert.
De therapie kan zowel verdiepend als praktisch zijn, afhankelijk van wat nodig is binnen het behandelproces.
Effecten en werking van psychodynamische therapie
Psychodynamische therapie kan verschillende effecten hebben:
Inzicht in patronen
Begrip van overtuigingen, strategieën en reacties die zijn ontstaan in het verleden.
Verwerking van emoties
Heftige of vastzittende emoties kunnen verminderen door ze te doorleven en te begrijpen.
Beter omgaan met stress en spanning
Meer grip op stressreacties en emotionele belasting.
Verandering in het hier en nu
Oude patronen krijgen minder invloed op huidig gedrag.
Meer samenhang tussen lichaam en psyche
Bewustwording van lichamelijke signalen en hun betekenis.
Situaties waarin psychodynamische therapie wordt ingezet
Psychodynamische therapie kan worden toegepast bij uiteenlopende hulpvragen, zoals:
- Stress, burn-out, bore-out en overspannenheid
- Ontwikkelingsvragen, zoals zelfvertrouwen en assertiviteit
- Terugkerende emotionele klachten
- Slecht slapen of aanhoudende vermoeidheid
- Lichamelijke klachten zonder duidelijke medische oorzaak
- Vage of moeilijk te verklaren klachten met een psychische component
Verschillende invalshoeken binnen psychodynamische therapie
Binnen psychodynamische therapie wordt gewerkt vanuit meerdere invalshoeken.
Verleden
Afhankelijk van de hulpvraag kan het verleden worden onderzocht. Het doel is te begrijpen waar klachten of patronen vandaan komen en hoe deze doorwerken in het heden. Aandacht kan uitgaan naar verlieservaringen, overtuigingen, overlevingsstrategieën en traumatische gebeurtenissen.
Methoden die hierbij gebruikt kunnen worden zijn onder andere hypnotherapie, regressietherapie, reïncarnatietherapie, delenwerk en innerlijk-kindwerk.
Heden en toekomst
Naast het verleden ligt de focus ook op het huidige functioneren en toekomstige keuzes. Hierbij wordt gekeken naar gedrag, gedachten en emoties in het hier en nu. Overtuigingen uit het verleden worden herkend en waar nodig bijgesteld.
Methoden die hierbij passen zijn coachtechnieken, NLP (Neuro Linguïstisch Programmeren) en RET (Rationeel Emotieve Therapie).
Fysiek
Lichaamsgericht werken is een vast onderdeel van psychodynamische therapie. Het lichaam wordt gezien als drager van spanning, emoties en ervaringen. Bewustwording van ademhaling, spierspanning en lichamelijke sensaties speelt hierbij een rol.
Voorbeelden hiervan zijn ademhalingsoefeningen, bio-energetica en mindfulness.
Systeem
De sociale en relationele omgeving maakt eveneens deel uit van de psychodynamische benadering. Mensen functioneren binnen systemen zoals gezin, familie, werk en relaties. Deze systemen kunnen invloed hebben op gevoelens van loyaliteit, schuld of verwarring.
Systemisch werken richt zich op inzicht in deze dynamieken en de vaak onzichtbare onderstroom binnen relaties.
Nuance en grenzen
Psychodynamische therapie is een vorm van psychotherapie, maar is niet in alle situaties passend. Bij ernstige psychiatrische problematiek of acute crisis kan andere gespecialiseerde zorg nodig zijn. De inzet van methoden en technieken wordt afgestemd op de draagkracht en hulpvraag van de cliënt.
Conclusie
Psychodynamische therapie is een integrale therapievorm die kijkt naar de samenhang tussen psyche, lichaam, verleden, heden en omgeving. Door verschillende methoden en invalshoeken te combineren, richt de therapie zich op inzicht, verwerking en verandering. De benadering is verdiepend en afgestemd op de persoon als geheel.
Radioprogramma ZorgSaam
Op 24 september 2020 was Monique Moor van Fit & Vitaal Coaching te gast bij het radioprogramma ZorgSaam. In deze uitzending gaf zij een korte toelichting op psychodynamische therapie (duur: 1:52 minuten).
Veelgestelde vragen over psychodynamische therapie
Wat is psychodynamische therapie?
Psychodynamische therapie is een therapievorm die kijkt naar de mens als geheel, inclusief verleden, emoties, lichaam en omgeving.
Waarbij kan psychodynamische therapie helpen?
De therapie kan helpen bij stress, burn-out, ontwikkelingsvragen, emotionele klachten en lichamelijke klachten met een psychische component.
Is psychodynamische therapie alleen gericht op het verleden?
Nee, naast het verleden wordt ook gewerkt met het heden en de toekomst, afhankelijk van de hulpvraag.
Welke methoden worden gebruikt binnen psychodynamische therapie?
Er worden verschillende methoden ingezet, zoals hypnotherapie, coachtechnieken, NLP, RET en lichaamsgericht werken.
Is psychodynamische therapie geschikt voor iedereen?
Niet altijd. Bij ernstige psychiatrische klachten of crisis kan andere zorg nodig zijn.
