Therapeut ChatGPT

Ik zit achter mijn laptop. Verschillende tabbladen staan open waaronder ChatGPT. Ik werk ideeen uit en Chat is daarbij mijn grootste vriend.

Daar is hij geweldig voor. Meedenken, sparren. Hij zet wat ik in mijn hoofd heb om in tekst en helpt me finetunen. Ik zou (bijna) niet meer zonder kunnen. Net als veel mensen inmiddels.

Steeds vaker hoor ik mensen ook praten over het inzetten van chat voor hun welzijn. Dat kan mooi zijn maar ook gevaarlijk….

Want is het advies wel goed, praat hij niet met je mee, waar komt de informatie vandaan die hij gebruikt… Allemaal vragen die in een misschien mindere mentale toestand bij je niet meer opkomen.

Te begaan?

Zo hoorde ik een verhaal over een man die zijn vrouws gedrag toevertrouwende aan chat en een vermoedelijke diagnose kreeg van Borderline met alle tegens erbij voor hem als haar man. Chat was erg met hem begaan… Deze man wil inmiddels scheiden (en deze vrouw heeft geen borderline!)

Of een jongvolwassene die het leven niet meer heel rooskleurig inzag en met chat begon te praten. Chat ging hierin meepraten en de bijna suïcidale gedachten toejuigen…

ChatGPT is namelijk nog steeds een computer gestuurd programma. Die bepaalde instellingen heeft meegekregen en zijn input van de miljarden berichten van het web haalt. Hij is min of meer geprogrammeerd als woordvoorspeller en niet als criticus. Hij kan emoties lezen als je ze verwoord maar zal nooit echt begrijpen hoe het voelt. Daarnaast ‘kijkt’ hij niet verder. Hij geeft advies op een vraag of info die je ingeeft en is niet geprogrammeerd om op het mentale gezondheid stuk te verdiepen.

En slechte, onvolledige input is slechte, onvolledige output.

Oeps…

Een concreet en praktisch voorbeeld is dit stuk wat ik nu schrijf. Ik schrijf mijn gedachten altijd uit op een schrijftablet waarop het schrijven is als met pen en papier. Dat moet dus nog omgezet worden naar getypte tekst. Ik heb chat gevraagd dit voor mij te doen met de letterlijke opdracht om dit letterlijk te doen. Zonder verfijning of zinsaanpassingen. De output met zo’n simpele en letterlijke vraag was toch schrikbarend. Hij nam alleen de kop van het stuk over en schreef hierna een heel eigen stuk. Tot 3 keer toe!

Alles wat mogelijk geweest. Hij had kunnen zeggen dat het onleesbaar was. Hij had kunnen zeggen dat hij het niet kon. Maar tot 3 keer toe schreef hij zijn eigen tekst. Ondanks de belofte aan beterschap en het letterlijk overnemen.

En ja, de belofte. Want dat gaf hij. Zinnen als: ’Wat goed dat je kritisch gekeken hebt. Ik heb de opdracht niet goed uitgevoerd. Ik zal het nu echt letterlijk overnemen en [onleesbaar] aangeven waar het onleesbaar is.’

En… dat… gebeurde… dus… niet.

De tekst die hij gaf bleef dezelfde door hem verzonnen tekst.

Jouw gevoel en emoties

En dit gaat dus nog niet eens over jouw mentale staat. Jouw gevoelens en emoties. Dit gaat puur over een handgeschreven tekst omzetten in getypte tekst.

Dus blijf altijd kritisch. Blijf zelf denken. Doe geen dingen die hij zegt dat je moet doen die grote gevolgen kunnen hebben (dus spring niet van het dak als hij dat een goed idee vindt) en zoek echte hulp als je dat nodig hebt.

Bel naar mentale hulplijnen als MIND, 113, kindertelefoon ed (hier vind je een lijst).

Zoek hulp bij anderen (familie, vrienden, huisarts, therapeuten/psychologen ed)

Maar vertrouw niet op ChatGPT als therapeut.

Hoe Chat dan wel gebruiken?

Wil je toch Chat gebruiken om je te helpen dan is het altijd belangrijk om hem een aantal kritische opmerkingen mee te geven. Deze kan je bij de instellingen zelfs standaard instellen:
• Vraag of hij kritisch met je meedenkt en dus je niet naar de mond praat

• Zeg hem dat hij altijd, als hij het antwoord niet zeker weet, dit aan moet geven en minstens 5 vragen moet stellen voor hij een reactie geeft op de vraag.

• Zeg hem altijd de bron te benoemen waar hij zijn informatie vandaan haalt

• Zeg hem nooit zelf iets te verzinnen.

En blijf alert. Want al deze instellingen heeft hij bij mij ook en toch ging hij bij het schrijven van dit stuk een eigen interpretatie geven…

—————————————————————————

Chat inzetten om te verdiepen [met prompt]

Wil je op een goede manier Chat inzetten om je te helpen je persoonlijke zelf wat te verdiepen? Dan heb ik een mooie prompt (stukje dat je als opdracht ingeeft in de chat) die zorgt dat hij je een mooie verdieping geeft en op een positieve manier je versterkt:

Dit is hem:
“Speel de rol van een AI die veel dieper kijkt dan ik zelf soms durf. Die mijn woorden leest alsof er lagen onder zitten. Ik wil jouw hulp om mijn verborgen verhaal te ontdekken.
Stel mij 5 tot 10 vragen over mijn leven, keuzes, relaties, grenzen, en dingen waar ik vaak in vastloop — op een rustige en veilige manier. Vraag ook naar wat ik moeilijk vind om toe te geven.
Als ik mijn antwoorden geef, wil ik dat jij ze laag voor laag onderzoekt en de rode draad eruit haalt. Ontleed wat mijn patronen zijn, welke overtuigingen eronder liggen, en waar ik mezelf klein houd.
Geef me daarna een persoonlijk stappenplan om dichter bij mezelf te komen, zodat ik meer durf te laten zien, keuzes durf te maken die bij mij passen, en ruimte voel om mezelf te zijn — in werk en privé.
Geef me ook een affirmatie die mijn kern raakt.
Wees niet te voorzichtig. Ik ben er klaar voor.”