Welke therapievormen zijn er?
Binnen psychische begeleiding en therapie bestaan verschillende therapievormen. Deze therapievormen bieden elk een eigen manier om naar klachten, gedrag en emoties te kijken. Veel mensen vragen zich af welke therapievormen er zijn en wat het verschil is tussen deze benaderingen.
Op deze pagina staat een overzicht van veelgebruikte therapievormen en aanvullende methoden, met uitleg over hoe ze worden ingezet en waarvoor ze geschikt kunnen zijn.
Wat wordt bedoeld met een therapievorm?
Een therapievorm is een specifieke manier van begeleiden en behandelen, gebaseerd op een bepaald theoretisch kader en een bijbehorende werkwijze. Deze werkwijze bepaalt hoe een therapeut samen met een cliënt werkt aan een hulpvraag.
Sommige therapievormen zijn wetenschappelijk onderbouwd, andere zijn vooral praktijk- of ervaringsgericht. De inzet hangt af van de hulpvraag, de context en de professional die ermee werkt.
Complementaire therapie
Naast reguliere therapie bestaan er ook therapievormen die vallen onder complementaire therapie. Dit zijn therapievormen die aanvullend of naast reguliere zorg worden ingezet. Ze richten zich vaak op de mens als geheel en kijken niet alleen naar klachten, maar ook naar emoties, gedrag, lichaam en context.
Veel therapievormen op deze pagina, zoals hypnotherapie, systemisch werken en regressietherapie, worden in de praktijk vaak als complementair ingezet. Daarbij is de therapie bedoeld als ondersteuning en niet als vervanging van medische of reguliere psychologische zorg.
Voor een uitgebreide uitleg hierover, zie: Wat is complementaire therapie?
Alternatieve therapie
Naast reguliere en complementaire therapie wordt ook de term alternatieve therapie gebruikt. Deze term verwijst naar therapievormen die worden gepositioneerd als alternatief voor reguliere zorg.
Het onderscheid tussen complementaire en alternatieve therapie zit vooral in de manier waarop een therapie wordt ingezet: aanvullend of in plaats van reguliere zorg. Binnen psychologische begeleiding wordt meestal gesproken over complementaire therapie, omdat deze beter aansluit bij samenwerking en doorverwijzing.
Voor een uitgebreide uitleg over dit verschil, zie: Wat is alternatieve therapie?
Werken met één of meerdere therapievormen
Therapeuten kunnen zich specialiseren in één therapievorm, maar werken vaak met meerdere vormen en technieken. Afhankelijk van de hulpvraag kan een therapeut:
- één specifieke therapievorm inzetten
- verschillende therapievormen combineren
- een therapievorm aanvullen met aanvullende methoden of technieken
Welke aanpak passend is, hangt af van de aard van de klachten, de persoonlijke situatie en de doelen van de cliënt.
Overzicht van verschillende therapievormen
Onderstaande therapievormen worden veel gebruikt binnen psychische begeleiding en therapie:
- Rationeel Emotieve Therapie (RET)
- Emotionally Focused Therapy (EFT)
- Hypnotherapie
- Neuro Linguïstisch Programmeren (NLP)
- Systeemtherapie
- Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR)
- Regressietherapie
- Reïncarnatietherapie
- Delenwerk
- Rouwbegeleiding
Elke therapievorm heeft een eigen focus, werkwijze en toepassingsgebied. Op de bijbehorende pagina’s wordt per therapievorm uitgebreider ingegaan op betekenis, werking en inzet.
Aanvullende methoden en technieken
Naast therapievormen bestaan er aanvullende methoden die ondersteunend kunnen worden ingezet binnen therapie. Deze methoden zijn vaak praktisch of reflectief van aard en versterken het therapeutisch proces.
Voorbeelden van aanvullende methoden binnen de praktijk van Fit & Vitaal Coaching zijn:
- Assen van Verandering
- Axenroos
- Kompas der Liefde
- Schrijftherapie
- Lichaamsgerichte methoden
- Visualisaties
Deze methoden worden vaak gebruikt als hulpmiddel binnen gesprekken en trajecten.
Waarvoor worden therapievormen ingezet?
Therapievormen en aanvullende methoden en technieken kunnen worden ingezet bij uiteenlopende hulpvragen, zoals:
- Verwerking van trauma
- Omgaan met verlies en rouw
- Verminderen van emotionele lading
- Doorbreken van beperkende overtuigingen
- Verandering van gedrag en denkpatronen
- Stress, overspannenheid en burn-out
- Depressieve klachten
- Versterken van zelfvertrouwen en assertiviteit
- Ontwikkelen van persoonlijke competenties
Niet elke therapievorm is geschikt voor elke hulpvraag. Daarom is het belangrijk om te kijken welke benadering het beste aansluit bij de situatie.
De ‘gereedschapskist’ van de therapeut
De combinatie van therapievormen en aanvullende methoden wordt ook wel de gereedschapskist van de therapeut genoemd. Deze gereedschapskist maakt het mogelijk om flexibel en afgestemd te werken, passend bij wat iemand nodig heeft.
Conclusie
Er bestaan verschillende therapievormen, elk met een eigen werkwijze en focus. Therapeuten werken vaak met meerdere therapievormen en aanvullende methoden om begeleiding af te stemmen op de hulpvraag. Deze pagina biedt een overzicht en vormt het startpunt voor verdere verdieping per therapievorm.
