Welke therapievormen zijn er?
Binnen psychische begeleiding en therapie bestaan verschillende therapievormen. Deze therapievormen bieden elk een eigen manier om naar klachten, gedrag en emoties te kijken. Veel mensen vragen zich af welke therapievormen er zijn en wat het verschil is tussen deze benaderingen.
Op deze pagina staat een overzicht van veelgebruikte therapievormen en aanvullende methoden, met uitleg over hoe ze worden ingezet en waarvoor ze geschikt kunnen zijn.
Wat wordt bedoeld met een therapievorm?
Een therapievorm is een specifieke manier van begeleiden en behandelen, gebaseerd op een bepaald theoretisch kader en werkwijze. Deze werkwijze bepaalt hoe een therapeut samen met een cliënt werkt aan een hulpvraag.
Therapievormen zijn vaak wetenschappelijk onderbouwd en richten zich op inzicht, verwerking en verandering.
Complementaire therapie
Naast reguliere therapie bestaan er ook therapievormen die vallen onder complementaire therapie. Dit zijn therapievormen die aanvullend of buiten de reguliere geestelijke gezondheidszorg worden ingezet. Ze richten zich vaak op de mens als geheel en kijken niet alleen naar klachten, maar ook naar emoties, gedrag, lichaam en context.
Veel therapievormen op deze pagina, zoals hypnotherapie, systemisch werken en regressietherapie, worden vaak gerekend tot complementaire therapie. Voor een uitgebreide uitleg hierover, zie: Wat is complementaire therapie?
Alternatieve therapie
Naast reguliere en complementaire therapie wordt ook de term alternatieve therapie gebruikt. Alternatieve therapie verwijst naar behandelvormen die in plaats van reguliere zorg worden ingezet. Dit betekent dat ze niet aanvullend zijn, maar als zelfstandig alternatief worden gezien.
Binnen de psychologische begeleiding en therapievormen op deze pagina wordt meestal gesproken over complementaire therapie, niet over alternatieve therapie. De meeste genoemde therapievormen zijn bedoeld als aanvulling op reguliere zorg of als zelfstandige begeleiding bij niet-medische hulpvragen, en niet als vervanging van medische of psychiatrische behandeling.
Voor een uitgebreide uitleg over dit verschil, zie: Wat is alternatieve therapie?
Werken met één of meerdere therapievormen
Therapeuten kunnen zich specialiseren in één therapievorm, maar werken vaak met meerdere vormen en technieken. Afhankelijk van de hulpvraag kan een therapeut:
- één specifieke therapievorm inzetten
- verschillende therapievormen combineren
- een therapievorm aanvullen met aanvullende methoden of technieken
Welke aanpak passend is, hangt af van de aard van de klachten, de persoonlijke situatie en de doelen van de cliënt.
Overzicht van verschillende therapievormen
Onderstaande therapievormen worden veel gebruikt binnen psychische begeleiding en therapie:
- Rationeel Emotieve Therapie (RET)
- Emotionally Focused Therapy (EFT)
- Hypnotherapie
- Neuro Linguïstisch Programmeren (NLP)
- Systeem therapie
- Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR)
- Regressietherapie
- Reïncarnatietherapie
- Delenwerk
- Rouwbegeleiding
Elke therapievorm heeft een eigen focus, werkwijze en toepassingsgebied. Op de bijbehorende pagina’s wordt per therapievorm uitgebreider ingegaan op betekenis, werking en inzet.
Aanvullende methoden en technieken
Naast therapievormen bestaan er aanvullende methoden die ondersteunend kunnen worden ingezet binnen therapie. Deze methoden zijn vaak praktisch of reflectief van aard en versterken het therapeutisch proces.
Voorbeelden van aanvullende methoden zijn:
- Assen van Verandering
- Axenroos
- Kompas der Liefde
Deze methoden worden vaak gebruikt als hulpmiddel binnen gesprekken en trajecten.
Waarvoor worden therapievormen ingezet?
Therapievormen en aanvullende methoden en technieken kunnen worden ingezet bij uiteenlopende hulpvragen, zoals:
- Verwerking van trauma
- Omgaan met verlies en rouw
- Verminderen van emotionele lading
- Doorbreken van beperkende overtuigingen
- Verandering van gedrag en denkpatronen
- Stress, overspannenheid en burn-out
- Depressieve klachten
- Versterken van zelfvertrouwen en assertiviteit
- Ontwikkelen van persoonlijke competenties
Niet elke therapievorm is geschikt voor elke hulpvraag. Daarom is het belangrijk om te kijken welke benadering het beste aansluit bij de situatie.
De ‘gereedschapskist’ van de therapeut
De combinatie van therapievormen en aanvullende methoden wordt ook wel de gereedschapskist van de therapeut genoemd. Deze gereedschapskist maakt het mogelijk om flexibel en afgestemd te werken, passend bij wat iemand nodig heeft.
Conclusie
Er bestaan verschillende therapievormen, elk met een eigen werkwijze en focus. Therapeuten werken vaak met meerdere therapievormen en aanvullende methoden om begeleiding af te stemmen op de hulpvraag. Deze pagina biedt een overzicht en vormt het startpunt voor verdere verdieping per therapievorm.
